CÁC LOẠI MẪU XÉT NGHIỆM ADN VÀ CÁCH LẤY MẪU (tham khảo)

CÁC LOẠI MẪU XÉT NGHIỆM ADN VÀ CÁCH LẤY MẪU (tham khảo)

Chắc hẳn hiện nay, mỗi người chúng ta đều biết vai trò quan trọng của xét nghiệm ADN trong việc đóng góp vào cuộc sống như thế nào. Với công nghệ tách chiết ADN hiện nay, hệ thống giải trình tự gen thế hệ mới có thể dễ dàng tách nhiều loại mẫu xét nghiệm ADN từ nhiều loại sinh phẩm khác nhau với độ chính xác cao tương đương mẫu máu.

Vậy bạn có biết sử dụng những mẫu vật phẩm nào để làm kiểm tra xét nghiệm hay không? Hiện tại, có rất nhiều mẫu vật phẩm đa dạng như:

  • Máu
  • Tóc/lông( có chân)
  • Các loại móng tay, móng chân
  • Nước ối thai nhi
  • Tế bào niêm mạc miệng( nước bọt)
  • Cuống rốn thai nhi
  • Răng
  • Xương…
  • Một số vật phẩm khác: bàn chải đánh răng, răng sữa, đầu mẩu thuốc lá, dao cạo râu,bao cao su mới sử dụng…Tuy nhiên để tách chiết ADN từ những mẫu vật phẩm đặc biệt này cũng sẽ khó hơn và có thể thêm chi phí tách mẫu.

Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu từng phương pháp lấy mẫu của một vài vật phẩm phổ biến và thông dụng:

1. Loại mẫu xét nghiệm ADN bằng Máu:

Máu là một trong những mẫu vật phẩm phổ biến, được sử dụng cho các máy phân tích ADN thế hệ đầu tiên. Kết quả xét nghiệm lấy ra từ máu nhanh chóng và đảm bảo độ chính xác cao.

Để lấy ADN bằng mẫu máu thường được yêu cầu lấy từ 2 -3 giọt máu ở đầu ngón tay (đối với người lớn) hoặc lấy máu ở gót chân (đối với trẻ sơ sinh).

Có 2 cách để lấy mẫu máu đó là: đến các cơ sở y tế hoặc lấy trực tiếp tại nhà

Các bước để lấy máu sau sinh bao gồm:

  • Chuẩn bị dụng cụ: bông tiệt trùng, cồn 70 độ, tăm bông vô trùng, giấy thu mẫu FTA, bút bấm lấy máu( loại dùng thử đường huyết). Yêu cầu các dụng cụ đều được khử trùng sạch sẽ, đảm bảo VSYT.
  • Khử trùng: lau chỗ lấy máu bằng tăm bông tẩm cồn, dùng bút bấm vào vùng đã sát trùng, bóp nhẹ nhàng vùng lấy máu cho tới khi thu được giọt máu to bằng hạt đậu.
  • Lấy máu: áp ngón tay vào vòng tròn của giấy FTA hoặc đầu tăm bông để giọt máu thấm vào.
  • Lau lại chỗ lấy máu bằng tăm bông tẩm cồn một lần nữa và giữ yên tại vị trí trích cho đến khi máu không còn thấm ra.
  • Làm khô mẫu: Để giấy hoặc tăm bông khô tự nhiên trong phong bì hoặc 1 tờ giấy A4 sạch gấp gọn. Sau đó kí hiệu hoặc ghi tên người được lấy mẫu.
  • Lặp lại quá trình này cho người cần lấy máu tiếp theo.
  • Điền đầy đủ thông tin lên giấy đề nghị phân tích ADN và gửi cho trung tâm xét nghiệm để chờ kết quả.

xet-nghiem-adn-bi-mat-mau-mau

lay-mau-got-chan
Xét nghiệm máu gót chân

2. Loại mẫu xét nghiệm ADN bằng tóc/lông (có chân):

Tóc cũng là mẫu vật phẩm dễ lấy,không gây đau, dễ bảo quản. Kỹ thuật phân tích ADN bằng mẫu tóc cho kết qu%A nhanh cóng, chính xác. Cách lấy mBAu tóc gồm các bước sau:

  • Dùng nhíp để nhổ 5 -7 sợi tóc có chân tóc đặt lên tờ giấy A4 sạch. Lưu ý hạn chế nhổ bằng tay vì để lấy mẫu tóc còn gốc chân tóc sẽ có đôi chút khó khăn.
  • Sau khi nhổ xong gói vật phẩm cẩn thận trong tờ giấy A4 cho vào phong bì có ghi sẵn thông tin của người cho mẫu cùng với chữ kí bên ngoài tương ứng.
  • Lặp lại các bước này với người cần lấy mẫu tiếp theo.
  • Bỏ chung tất cả các phong bì đựng mẫu vào túi lớn cùng giấy đề nghị phân tích để gửi cho trung tâm xét nghiệm và chờ kết quả.

loai-mau-xet-nghiem-adn-bang-toc

3. Mẫu xét nghiệm ADN bằng móng tay, móng chân:

Các bước để lấy mẫu móng tay, móng chân bao gồm:

  • Vệ sinh móng tay, móng chân của người cho mẫu sạch sẽ trước khi cắt.
  • Đối với người lớn sẽ cắt từ 5-6 mảnh móng (tối thiểu đạt 40mg), trẻ nhỏ thì cắt ở cả 2 bàn tay( do móng tay trẻ mỏng hơn so với người lớn).
  • Gói cẩn thận vào giấy A4 cho vào phong bì có ghi sẵn thông tin của người cho mẫu cùng với chữ kí bên ngoài tương ứng.
  • Cắt lần lượt từng người và bảo quản cẩn thận rồi mới lấy của người tiếp theo.
  • Bỏ chung tất cả các phong bì đựng mẫu vào túi lớn cùng giấy đề nghị phân tích để gửi cho trung tâm xét nghiệm và chờ kết quả.

loai-mau-xet-nghiem-adn-bang-mong

Cần lưu ý:

  • Vì móng tay/ chân có mức độ sừng hóa cao nên kỹ thuật thực hiện sẽ lâu hơn, quy trình tách ADN từ móng cũng khó hơn, dễ bị nhiễm mẫu nên việc vệ sinh móng sạch sẽ trước khi thực hiện là vô cùng cần thiết.
  • Không nhặt móng từ sàn nhà vì dễ bị lẫn mẫu
  • Với người trên 60 tuổi, do mức độ sừng hóa cao nên sẽ ưu tiên lấy các loại mẫu khác như: máu, nước bọt hoặc chân tóc…

4. Mẫu xét nghiệm ADN thai nhi bằng nước ối:

Trong nước ối của thai nhi có chứa ADN nên việc xác định huyết thống ngay từ trong thai kì là hoàn toàn có thể. Việc chọc ối sẽ được thực hiện vào tuần thứ 14 – 22 và chỉ chọc để lấy một lượng vừa đủ ( khoảng 3 -5ml)

Tuy nhiên đây là phương pháp có thể gây ra một số rủi ro đối với thai nhi( nhiễm trùng ối, rò rỉ nước ối…) nên bố mẹ cần cân nhắc kĩ trước khi quyết định. Phương pháp này chỉ cần thiết được thực hiện khi bố/ mẹ gặp phải một số vấn đề như: rối loạn di truyền, mẹ có nguy cơ tiền sản giật cao, siêu âm thai nhi phát hiện dị tật bẩm sinh.

Hiện tại đã có thêm kỹ thuật an toàn hơn đó là kỹ thuật lấy mẫu máu không xâm lấn. Các bậc cha mẹ có thể tham khảo thêm: (…)

Phương pháp chọc ối
Phương pháp chọc ối

5. Mẫu xét nghiệm ADN bằng niêm mạc miệng (nước bọt):

Các tế bào niêm mạc miệng( Buccal cells) bong ra liên tục trong khoang miệng của chúng ta, chính vì vậy vật chất di truyền ADN trong niêm mạc hoàn toàn tương tự như trong mẫu máu. Cách xét nghiệm này phù hợp với mọi lứa tuổi và độ chính xác cao. Các bước thực hiện bao gồm:

  • Trước khi kiểm tra( ít nhất 4 tiếng) không được sử dụng các chất kích thích
  • Súc miệng sạch sẽ 3 lần bằng nước ấm
  • Dùng 3 tăm bông sạch, 1đầu cầm tay(đã cắt bỏ đầu bông), 1đầu cho vào khóe miệng xoay tròn vài lần để cọ vào phía trong thành má trong khoảng 10 giây là sẽ thấm đủ lượng nước bọt lẫn tế bào niêm mạc. Tuyệt đối không dùng tay chạm vào đầu tăm bông đã lấy mẫu. Thời gian lấy các mẫu cách nhau khoảng 30 giây/ lần.
  • Để mẫu khô trong không khí nhiệt độ thường ít nhất 15 phút
  • Cho tăm bông vào trong phong bì đã có thông tin và kí hiệu rõ ràng.
  • Khi đã thu thập đủ,bỏ tất cả vào túi lớn cùng giấy đề nghị phân tích để gửi cho trung tâm xét nghiệm và chờ kết quả.

loai-mau-xet-nghiem-adn-bang-niem-mac-mieng

Cần lưu ý:

  • Nên uống 1 – 2 ngụm nước lọc để tráng miệng trước khi lấy mẫu
  • Không cho tăm bông sau khi đã lấy mẫu vật phẩm vào trong túi zip dán kín vì sẽ bị hấp hơi và vi khuẩn yếm khí làm hỏng mẫu.
  • Mẫu vật phẩm lấy xong sẽ được bảo quản trong 7 ngày mà vẫn hoàn toàn đảm bảo chất lượng nên việc tự lấy mẫu tại nhà là hoàn toàn có thể.

“còn tiếp”

Với những thông tin hữu ích được cung cấp ở trên, hi vọng rằng sẽ giúp ích được cho quý vị độc giả.Nếu khách hàng quan tâm đến vấn đề sức khỏe hoặc có nhu cầu cần làm xét nghiệm ADN bí mật thì có thể liên hệ đến Genplus với số hotline: 0899659999     để được hỗ trợ.

Tags: ,