Xét Nghiệm Beta HCG, Mục Đích, Quy Trình, Khi Nào Thực Hiện

TÌM HIỂU VỀ XÉT NGHIỆM BETA HCG

Các mẹ bầu đã từng nghe về khái niệm HCG chưa? Và đã tìm hiểu về xét nghiệm Beta HCG? Vậy hãy cùng Genplus tìm hiểu nhé!

Trước tiên có thể hiểu ngắn gọn, HCG là một loại xét nghiệm phản ánh gián tiếp tình trạng sức khỏe của bào thai. Và xét nghiệm beta HCG thường được tiến hành để kiểm tra kết quả thụ thai của người phụ nữ. Tuy nhiên, bản chất của nồng độ beta HCG trong thai kỳ là gì, ý nghĩa của việc định lượng HCG như thế nào? Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ thông tin bổ ích về loại xét nghiệm này dành cho những người sắp làm mẹ.

me-bau-nen-xet-nghiem-beta-hcg-dung-cach
Mẹ bầu nên xét nghiệm Beta HCG đúng cách, đúng thời điểm
  1. Xét nghiệm Beta HCG là gì và thực hiện từ khi nào ở thai kì?

1.1 Khái niệm HCG:

Trong bụng mẹ, bào thai được nuôi dưỡng nhờ vào bánh nhau thông qua dây rốn. Bánh nhau có nhiệm vụ làm hàng rào trao đổi chất giữa cơ thể mẹ và thai nhi. Ngoài ra, bánh nhau còn có chức năng nội tiết bằng cách bài tiết ra các hormone điều hòa quá trình mang thai.

Một trong các loại hormone đó là HCG (Human Chorionic Gonadotropin). Đây là hormone có bản chất peptid, được tiết ra từ hợp bào nuôi, có vai trò kích hoạt các tế bào mầm của bào thai phát triển và trưởng thành. Đồng thời, HCG còn giúp kích thích tiết ra hormone sinh dục, hình thành giới tính của thai nhi.

1.2 HCG có khi nào trong thai kỳ:

Trứng bình thường được thụ tinh bởi tinh trùng tại vòi trứng. Trong vòng 9 ngày sau khi thụ tinh, trứng đã được thụ tinh sẽ di chuyển xuống theo vòi trứng đến tử cung và đính vào (gọi là làm tổ) trong thành tử cung. Một khi trứng đã làm tổ, nhau thai phát triển sẽ tiết ra hCG vào máu của bạn. Một phần lượng HCG sẽ được thải qua nước tiểu. HCG có thể được tìm thấy trong máu trước khi phát hiện trễ kinh, khá sớm vào khoảng 6 ngày sau làm tổ.

HCG giúp duy trì thai kỳ của bạn và ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé (thai nhi). Nồng độ HCG tăng cao trong 14 đến 16 tuần lễ đầu tiên sau kỳ kinh chót, đạt đỉnh xung quanh tuần thứ 14 sau kỳ kinh chót và sau đó giảm xuống dần dần. Lượng HCG tăng sớm trong thai kỳ có thể cho thông tin về thai kỳ của bạn và sức khỏe của em bé. Ngay sau sinh, HCG sẽ không còn được tìm thấy trong máu.

que-thu-thai-2-vach-bao-hieu-ban-co-thai
Que thử thai dựa trên cơ chế thay đổi Beta HCG trong cơ thể

HCG được phóng thích nhiều hơn nếu bạn có đa thai, chẳng hạn như sinh đôi hoặc sinh ba. HCG được phóng thích ít hơn nếu trứng được thụ tinh làm tổ ngoài tử cung của bạn, ví dụ như trong vòi trứng. Điều này được gọi là thai ngoài tử cung.

  1. Xét nghiệm Beta HCG:

2.1 Khái niệm:

Xét nghiệm beta HCG được thực hiện để kiểm tra nồng độ HCG trong máu hoặc nước tiểu. Một số xét nghiệm HCG định lượng được chính xác và một số khác chỉ kiểm tra xem có sự tồn tại của hormone hay không. Hormone HCG được tạo thành từ nhau thai trong suốt thai kỳ. Xét nghiệm HCG có thể được sử dụng để xem người phụ nữ có mang thai hay không hoặc là một phần của xét nghiệm tầm soát tìm dị tật bẩm sinh trong thai kỳ.

2.2 Mục đích của xét nghiệm Beta HCG

Xét nghiệm Beta HCG được tiến hành để:

  • Xem bạn có thai hay không.
  • Xác định tuổi xấp xỉ của thai nhi
  • Tìm thai ngoài tử cung;
  • Tìm và kiểm tra điều trị thai trứng;
  • Tìm xem có tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh như hội chứng Down hay không. Xét nghiệm này được dùng phối hợp với các xét nghiệm tầm soát khác;
  • Bên cạnh vai trò có thể xác định tuổi thai…, xét nghiệm nồng độ beta HCG trong máu còn giúp theo dõi tình trạng thai kỳ. Khi kết quả đo lượng beta HCG trong máu không tuân thủ theo đường cong sinh lý thông thường, việc mang thai nghi ngờ có vấn đề bất thường.Hormone HCG có thể có trị số bất thường do một số khối u, đặc biệt là các u xuất nguồn từ trứng hoặc tinh trùng (u tế bào mầm). Nồng độ HCG thường được kiểm tra ở phụ nữ có:

           Khối tăng sinh bất thường trong tử cung:

  • Thai trứng (thai trứng là tình trạng mà sau khi trứng thụ tinh, thay vì phát triển thành một phôi thai bình thường với các thành phần phụ tương đồng gồm túi ối, nhau, gai nhau… thì trứng chỉ có thể phát triển thành một nang khiến cho phần gai nhau dần thoái hóa đi, sưng to lên và làm thành những túi dịch dính chùm như trứng ếch);
  • Ung thư tử cung (u biểu mô của màng đệm-màng được tạo thành từ lớp tế bào ngoài của phôi).

Ít khi xét nghiệm này được thực hiện ở thai kỳ bình thường. Nhiều xét nghiệm HCG có thể được tiến hành sau khi bị sảy thai để chắc chắn rằng bạn không bị thai trứng. Ở nam giới, bác sĩ có thể đo nồng độ HCG để giúp tìm ung thư tinh hoàn.

xet-nghiem-mau-dinh-luong-beta-hcg

2.3 Làm xét nghiệm Beta HCG khi nào?

Xét nghiệm beta HCG có thể được thực hiện sớm nhất là 7 – 10 ngày sau khi quan hệ. Lúc này, đa số trường hợp nồng độ beta HCG đều đã tăng cao nếu thụ thai thành công. Tuy nhiên, để chắc chắn hơn thì người phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm này sau khi chậm kinh.

Trong quá trình mang thai, có thể tiến hành xét nghiệm này nhiều lần ở giai đoạn mang thai đầu. Điều này sẽ giúp kiểm soát tốt tình trạng thai kỳ, phát hiện sớm những bất thường để sớm có hướng xử trí.

  1. Hướng dẫn cách đọc kết quả xét nghiệm beta HCG:

85% phụ nữ mang thai sẽ có nồng độ HCG tăng gấp đôi trong vòng từ 48 đến 72 giờ. Thậm chí, chỉ số này có thể tăng gấp đôi trong 96 giờ. Sau đó, nồng độ HCG sẽ giảm dần và chững lại trong phần còn lại của thai kỳ.

Vậy nên sau khoảng 5-6 tuần của thai kỳ, các mẹ nên tiến hành siêu âm để có kết quả cụ thể và chính xác hơn nhiều so với sử dụng chỉ số hCG. Kết quả thụ thai hay không sẽ dựa vào nồng độ HCG (Hormone HCG được đo bằng đơn vị milli-international unit / mili-lit (mIU / mL) nếu:

  • Nồng độ HCG dưới 5 mIU / mL được coi là âm tính đối với thai kỳ (kết quả không có thai)
  • Nồng độ trên 25 mIU / mL đều được coi là dương tính đối với thai kỳ (kết quả có thai)
  • Nếu chỉ số HCG dao động từ khoảng 6 đến 24 mIU / mL thì người phụ nữ cần phải theo dõi thêm liệu chỉ số này có tăng lên thêm nữa hay không để xác định kết quả chính xác của việc thụ thai.

* Đặc biệt, với các trường hợp thụ thai theo hình thức thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) sẽ tiến hành xét nghiệm để kiểm tra kết quả thụ thai sau khi chuyển phôi khoảng 14 ngày.

xet-nghiem-beta-hcg-1

Nồng độ HCG trong thời kỳ mang thai:

Lưu ý: Những con số này chỉ mang tính tương đối và mỗi cấp độ HCG của phụ nữ có thể tăng lên khác nhau, điều cần quan tâm là sự thay đổi trong từng cấp độ.

  • Tuổi thai 3 tuần: 5-50 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 4 tuần: 5 – 426 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 5 tuần: 18 – 7,340 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 6 tuần: 1,080 – 56,500 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 7-8 tuần: 7, 650 – 229,000 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 9-12 tuần: 25,700 – 288,000 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 13-16 tuần: 13,300 – 254,000 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 17-24 tuần: 4,060 – 165,400 (mIU/mL)
  • Tuổi thai 25-40 tuần: 3,640 – 117,000 (mIU/mL)

Một số trường hợp đặc biệt của nồng độ HCG:

Bên cạnh việc biết được tuổi thai, xét nghiệm nồng độ beta HCG trong máu còn giúp theo dõi tình trạng thai kỳ.

  • Nồng độ HCG cao: Thể hiện khả năng người phụ nữ có thể mang đa thai (sinh đôi hoặc sinh ba), tuổi thai non bị non tháng hoặc thai trứng,…
  • Nồng độ HCG thấp: Nguy cơ mang thai ngoài tử cung, sảy thai và tính tuổi thai không chính xác,…
  1. Quy trình thực hiện xét nghiệm HCG như thế nào?

Hormone HCG có thể được đo từ mẫu máu hoặc nước tiểu.Nếu xét nghiệm máu, bạn không cần phải làm gì trước khi tiến hành thủ thuật.Nếu xét nghiệm nước tiểu thì mẫu nước tiểu đầu tiên trong ngày thường là tốt nhất bởi vì nó có nồng độ hCG cao nhất. Mẫu nước tiểu được lấy ít nhất 4 giờ sau lần đi tiểu cuối cùng của bạn cũng có có lượng HCG cao.

Lấy máu:

lay-mau-xet-nghiem

  • Bác sĩ sẽ làm sạch một vùng nhỏ trên cánh tay hoặc khuỷu tay bằng một miếng gòn sát khuẩn hoặc miếng gòn tẩm cồn. Trong một vài trường hợp, bác sĩ sẽ quấn dải băng đàn hồi xung quanh phần trên cánh tay để làm tăng lưu lượng máu. Điều này làm cho việc rút máu từ tĩnh mạch của bạn được dễ dàng hơn.
  • Sau đó, bác sĩ sẽ đâm kim vào tĩnh mạch ở cánh tay. Ống đựng máu sẽ được gắn ở đầu còn lại của kim. Khi đã rút đủ máu, bác sĩ sẽ lấy kim ra. Sau đó bác sĩ sẽ chặn một miếng gòn hoặc gạc lên để cầm máu tại vị trí đâm kim trên da.

Lấy nước tiểu:

xet-nghiem-nuoc-tieu-thu-betahcg

  • Nếu có thể, hãy lấy mẫu nước tiểu đầu tiên trong ngày (mẫu này thường có nồng độ HCG cao nhất). Mẫu nước tiểu được lấy ít nhất 4 giờ sau lần đi tiểu cuối cùng cũng có có lượng HCG cao.
  • Đặt lọ chứa vào giữa dòng nước tiểu và lấy khoảng 60 ml nước tiểu.
  • Đừng chạm miệng lọ chứa vào vùng sinh dục và đừng để giấy vệ sinh, lông mu, phân hoặc các vật ngoại lai khác nhiễm vào mẫu nước tiểu.

Lưu ý: Bạn hãy cẩn thận đậy nắp lọ chứa lại và đem nó quay trở lại nơi xét nghiệm. Nếu bạn lấy nước tiểu ở nhà và không thể đem tới trung tâm xét nghiệm trong vòng một giờ thì hãy bỏ nó trong tủ lạnh.

  1. Những lưu ý khi xét nghiệm beta HCG là gì?

  • Xét nghiệm beta HCG không nên thực hiện quá sớm hoặc quá muộn.
  • Xét nghiệm cần được thực hiện kèm theo siêu âm và các chẩn đoán thai kỳ khác để có kết luận chính xác về tình trạng mang thai.
  • Mẫu xét nghiệm nên được lấy vào thời điểm sáng sớm, đặc biệt là mẫu nước tiểu.Tương tự, thời điểm nên xét nghiệm máu để có kết quả chính xác nhất là vào buổi sáng.
  • Xét nghiệm beta HCG không có khả năng phát hiện giới tính thai hay sức khỏe của thai nhi. Các mẹ nên cân nhắc làm những xét nghiệm thai kỳ khác nếu có nhu cầu.
  1. Xét nghiệm beta HCG có chính xác không?

Xét nghiệm beta HCG có độ chính xác khá cao, lên đến 97%. Tuy nhiên với tỷ lệ này thì không phải mọi xét nghiệm beta HCG đều có kết quả hoàn toàn chính xác. Một số yếu tố có khả năng làm ảnh hưởng kết quả xét nghiệm beta HCG có thể kể đến là:

  • Xét nghiệm quá sớm: Khi hàm lượng beta HCG còn quá ít sẽ dẫn đến hiện tượng âm tính giả.
  • Mẫu xét nghiệm không đạt yêu cầu cũng có khả năng làm sai lệch kết quả xét nghiệm.
  • Một số thuốc hoặc thực phẩm có thể làm tăng hoặc giảm hàm lượng beta HCG trong cơ thể.

Nếu nghi ngờ về kết quả xét nghiệm, bạn có thể hẹn bác sĩ để làm xét nghiệm trong vài ngày tới. Khi xét nghiệm lần 2, hãy lưu ý đến những yếu tố gây ảnh hưởng kết quả xét nghiệm này. Đồng thời, bạn cũng có thể kiến nghị bác sĩ siêu âm hoặc làm thêm những xét nghiệm khác nếu cần thiết.

me-bau-hay-yeu-thuong-con-minh-nhieu-hon

Tóm lại, xét nghiệm beta HCG chỉ giúp người mẹ xác định việc có thai và theo dõi sự phát triển của thai nhi thông qua sự phát triển của bánh nhau, chứ không giúp nhận biết được giới tính, cân nặng hay chỉ số thông minh của thai nhi. Chính vì vậy, các mẹ bầu không cần quá lo lắng về nồng độ HCG và không nên theo dõi xét nghiệm liên tục mà quan trọng hơn phải có chế độ dưỡng thai hợp lý.

  1. Vì sao nên làm xét nghiệm beta HCG ở Genplus?

Trung tâm xét nghiệm ADN Genplus trực thuộc công ty TNHH Đầu Tư và Công Nghệ Genplus. Được thừa hưởng bề dày kiến thức và công nghệ về kỹ thuật phân tích ADN từ các tiền bối, giáo sư tiến sĩ đi trước.Trung tâm xét nghiệm ADN Genplus được thành lập với quy mô lớn, cơ sở hạ tầng khang trang, máy móc hiện đại và đội ngũ chuyên gia, kỹ thuật viện dày dặn kinh nghiệm, được đào tạo bài bản và có chuyên môn sâu.

Do đặc thù của công nghệ phân tích ADN, hiện tại phần lớn các xét nghiệm ADN đều được triển khai tại các đơn vị và trung tâm ứng dụng khoa học công nghệ sinh học của cả Nhà nước và tư nhân.

Phòng xét nghiệm đạt chuẩn ISO 9001:2015.

may-ly-tam-lanh-hermle-duc

Trung Tâm GENPLUS là đơn vị hợp tác với Viện ADN di truyền là đơn vị được Bộ Khoa Học và Công Nghệ cấp phép, hoạt động trên các lĩnh vực: Nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ ADN, giám định gen, xét nghiệm ADN và phân tích di truyền; Tư vấn, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác khoa học công nghệ với các tổ chức trong nước, các tổ chức nước ngoài thực hiện nhiệm vụ của Viện.

Sử dụng các máy móc công nghệ tiên tiến hàng đâu như máy PCR 3PrimeX hãng Techne (Anh), hệ thống phân tích ADN tự động 3500 Series Genetic Analyzer của Thermo Fisher Scientific (Mỹ), Máy giải trình tự Applied Biosystems 3130 Genetic Analyzer (ABI, Mỹ).Máy ly tâm lạnh (Hermle , Đức, Eppendorf, Đức)…

Tags: