Xét nghiệm ADN huyết thống cha con : độ tin cậy, ý nghĩa và chi phí xét nghiệm

Ngày nay với sự phát triển của y học và công nghệ sinh học xét nghiệm ADN ra đời phục vụ cho nhu cầu xác định quan hệ huyết thống cha con một cách chính xác nhất. Ngoài ra xét nghiệm ADN còn được ứng dụng tron nhiều trường hợp như sàng lọc trước sinh, hỗ trợ công tác điều tra tội phạm…

Xét nghiệm ADN huyết thống là gì – ý nghĩa?

 

Xét nghiệm ADN là gì?

 

 

                                 

Xét nghiệm ADN dựa trên quy luật di truyền
Xét nghiệm ADN dựa trên quy luật di truyền

                          

  • Xét nghiệm ADN huyết thống hay còn gọi là giám định DNA (deoxirybo oleic axit) là kỹ thuật sử dụng vật chất mang thông tin di truyền qua các quá trình tách chiết, phân tích có thể dựa vào kết quả xét nghiệm để xác định huyết thống giữa hai hoặc nhiều người.

 

Xét nghiệm ADN huyết thống được chia thành những loại nào?

  • Xét nghiệm ADN huyết thống hiện nay được phân thành hai loại chính là xét nghiệm ADN huyết thống trực hệ và xét nghiệm ADN huyết thống không trực hệ.

 

  • Xét nghiệm ADN huyết thống trực hệ : là phương pháp xét nghiệm xác định quan hệ huyết thống trực tiếp giữa cha với con hoặc mẹ với con.
  • Xét nghiệm ADN huyết thống không trực hệ :là phương pháp xét nghiệm ADN xác định quan hệ huyết thống khi không có cha và mẹ. Phương pháp này có thể xác định được quan hệ huyết thống thông qua xét nghiệm huyết thống giữa ông, bà , cô, chú … với cháu hoặc giữa anh em với nhau. Xét nghiệm ADN huyết thống không trực hệ được chia thành hai kỹ thuật chính đó là dựa vào nhiễm sắc thể giới tính X hoặc dựa vào nhiễm sắc thể giới tính Y
  • Nhiễm sắc thể giới tính X được sử dụng xác định quan hệ huyết thống giữa bà ngoại với các cháu cùng mẹ ,cô với cháu hoặc giữa anh chị vs em cùng mẹ ….
  • Nhiễm sắc thể giới tính Y được sử dụng xác định quan hệ huyết thống giữa ông nội và cháu trai ,  chú với cháu, anh với em trai cùng cha …..
  • Ngoài việc xác định quan hệ huyết thống giữa những người còn sống,   xác nghiệm ADN còn có thể xác định quan hệ nhân thân giữa người sống và người đã mất nhờ vào ADN tồn tại trong tế bào chất 

Xét nghiệm ADN huyết thống có chính xác không?

  • Cơ thể người được cấu tạo từ rất nhiều tế bào và trong nhân tế vào và tế bào chất có chứa ADN. Trong mỗi cơ thể người tồn tại 23 cặp NST quy định tính trạng ( kiểu hình) được biểu hiện ra bên ngoài cơ thể và thế hệ sau sẽ nhận đc 23 NST đơn của bố và 23 NST đơn của mẹ kết cặp với nhau tạo thành bộ 23 cặp NST hoàn chỉnh ( 46 NST)

    

Bộ NST ở người
Bộ NST ở người

 

  • Nhờ vào quy luật di truyền trên nên việc xác định huyết thống dựa vào xét nghiệm ADN sẽ mang lại kết quả có độ chính xác gần như tuyệt đối với xác suất >99,9999%.
  • Sự sai lệch trong xét nghiệm ADN huyết thống thường không xảy ra hoặc có thể xảy ra  với xác suất rất thấp nguyên nhân chủ yếu là do trong qua trình thu mẫu và thường là mẫu của người cung cấp tự thu tại nhà.
  • Quan hệ huyết thống được xác nhận khi sự trùng lập giữa 2 mẫu bệnh phẩm là 99,99% .Quan hệ huyết thống không được xác nhận khi có sự sai khác từ 2 gen trở lên (đối với dòng máy cũ 16 locus) và 3 gen trở lên với máy hiện đại( 24 locus) được trang bị tại phòng lab của genplus.

             

xét nghiệm Adn cho độ chính xác cao
xét nghiệm Adn cho độ chính xác cao
  • Trong trường hợp nếu xét nghiệm ADN huyết thống giữa mẹ và con có sự sai khác từ 1-2 gen lúc này sẽ tiến hành xét nghiệm ADN huyết thống giữa bố và con nếu không có sự sai khác hoặc sai khác rất ít ( khoảng từ 1 đến 2 gen do có khả năng xảy ra đột biến trong quá trình phân bào ) thì vẫn có thể xác nhận có quan hệ huyết thống.

Thực hiện xét nghiệm ADN huyết thống có thể dùng các mẫu xét nghiệm nào?

  • ADN tồn tại trong tế bào cơ thể người. Vì thế mẫu xét nghiệm dùng trong việc xét nghiệm ADN có rất nhiều loại hiện tại người ta đã có khả năng xét nghiệm ADN thông qua các bệnh phẩm sau:
  1. Máu : là mẫu bệnh phẩm được sử dụng phổ biến nhất trong việc xét nghiệm ADN do máu ít bị biến tính, cho kết quả khách quan ổn định và thời gian trả kết quả nhanh chóng.

                        

xét nghiệm ADN có thể dùng nhiều mẫu xét nghiệm
xét nghiệm ADN có thể dùng nhiều mẫu xét nghiệm
  • Để thực hiện lấy mẫu làm bệnh phẩm xét nghiệm nhân viên y tế sẽ sát trùng và dùng bút bấm lấy máu ở đầu ngón tay hoặc gót chân đối với đối tượng xét nghiệm là trẻ em dưới 1 tuổi .
  • Sau khi máu chảy, ra nhân viên y tế sẽ dùng giấy hoặc vật dụng chuyên dùng để thấm máu. Sau đó cho vào bao bì chuyên dụng để đảm bảo độ chính xác của kết quả trên bao bì chuyên dụng sẽ có thông tin cá nhân và chữ ký xác nhận của người xét nghiệm.
  1. Móng tay móng chân : xét nghiệm ADN thông qua mẫu móng tay ,móng chân được áp dụng phổ  biến do sự tiện lợi và dễ thực hiện của nó. Yêu cầu của phương pháp này là cần dụng cụ cát tải móng tay sạch.

                             

xét nghiệm ADN bằng mẫu móng tay
xét nghiệm ADN bằng mẫu móng tay
  • Để thực hiện xét nghiệm adn thông qua móng tay chân bệnh phẩm cần có khoảng 40 mg móng tay, móng chân. Sau khi thu thập bệnh phẩm sẽ được bỏ vào phong bì có thông tin cá nhân và chữ ký của người xét nghiệm.
  1. Niêm mạc ( nước bọt ): phương pháp này được sử dụng khá phổ biến do tính bảo mật và độ chính xác tương đương với các phương pháp xét nghiệm ADN bằng các mẫu bệnh phẩm khác.
  • Cách lấy mẫu bệnh phẩm khá đơn giản yêu cầu không nên uống các loại nước có gas, cà phê và hút thuốc vì các chất có trong thành phần của khói thuốc và các loại thức uống này sẽ gây ảnh hưởng đén chất lượng mẫu bệnh phẩm và kết quả xét nghiệm.

      

Có thể dùng niêm mạc miệng xét nghiệm ADN
Có thể dùng niêm mạc miệng xét nghiệm ADN
  • Trước khi lấy mẫu bệnh phẩm, người được lấy mẫu sẽ phải súc miệng ba lần để đảm bảo khoang miệng sạch sẽ và sát khuẩn tay. Sau đó, dùng tăm bông quẹt vào khoang miệng khoảng 30 lần trong khoảng thời gian 30 giây lặp lại như thế 3 lần để thu được 3 tăm bông.
  • Tiếp theo để mẫu bệnh phẩm thu được ngoài nhiệt độ phòng từ 15 phút trở lên với mục đích để bệnh phẩm được khô ráo tránh ẩm ướt ảnh hưởng đến chất lượng bệnh phẩm. Sau đó cho mẫu bệnh phẩm vào bao bì chuyên dụng hoặc phong bì nếu thực hiện tự thu mẫu tại nhà có thông tin cá nhân và chữ ký xác nhận của người xét nghiệm.
  1. Tóc : Đây là mẫu xét nghiệm được nhiều người ưu tiên do sự tiện lợi của nó bởi vì người lấy mẫu có thể tự thu thập bệnh phẩm tại nhà và độ chính xác của nó tương đương với các phương pháp xét nghiệm ADN bằng các mẫu bệnh phẩm khác.

                       

Tóc thường được dùng để xét nghiệm ADN
Tóc thường được dùng để xét nghiệm ADN
  • Yêu cầu của phương pháp này cần một lượng tóc từ 5 đến 7 cọng có chân cho vào bì thư có thông tin cá nhân và chữ ký xác nhận của người xét nghiệm. Hạn chế của phương pháp này là khó có thể áp dụng cho trẻ dưới 3 tuổi hoặc người có tóc mảnh vì sẽ khó lấy được chân tóc.
  1. Cuống rốn: phương pháp xét nghiệm ADN bằng mẫu cuống rốn được áp dụng chủ yếu với đối tượng được xét nghiệm là trẻ sơ sinh. 

                     

Cuống rốn trẻ cũng được dùng làm xét nghiệm ADN
Cuống rốn trẻ cũng được dùng làm xét nghiệm ADN
  • Yêu cầu của mẫu bệnh phẩm là cần khoảng 1 cm cuống rốn đã rụng và được vệ sinh sạch sẽ khô ráo sau đó cho vào phong bì có thông tin cá nhân của trẻ và chữ ký xác nhận của người cung cấp bệnh phẩm ( cha, mẹ hoặc người giám hộ ).
  1. Nước ối : phương pháp sử dụng bệnh phẩm là nước ối để xét nghiệm ADN được áp dụng đối với đối tượng xét nghiệm là thai nhi. Yêu cầu bệnh phẩm cần có từ 3 đến 5ml dung dịch nước ối của sản phụ thường được thu thập trong khoảng từ tuần 15 đến tuần 16 của thai kỳ.

                                

Chọc ối
Chọc ối
  • Lưu ý với phương pháp này người sản phụ cần phải được tư vấn từ bác sĩ để đảm bảo an toàn vì phương pháp này có thể xẩy ra rủi ro cho thai nhi.
  1. Sinh thiết gai nhau: xét nghiệm ADN bằng phương pháp sinh thiết gai nhau được áp dụng đối với đối tượng xét nghiệm là thai nhi bệnh phẩm xét nghiệm là tế bào quanh phôi thai. 
  • Yêu cầu của phương pháp này là người cung cấp bệnh phẩm (sản phụ) cần đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế uy tín để lấy mẫu bệnh phẩm đảm bảo an toàn cho sản phụ.
  • Nên cân nhắc và nhận tư vấn từ bác sĩ hoặc nhân viên tư vấn tại các trung tâm xét nghiệm uy tín chất lượng do tính chất của phương pháp này có khả năng phát sinh rủi ro cho thai nhi.
  1. Vật phẩm đặc biệt: để thực hiện phương pháp này cần có sự chủ động từ 2 hoặc nhiều cá nhân. Trong trường hợp muốn giữ bí mật về việc xét nghiệm, có thể cung cấp các mẫu bệnh phẩm sau: răng sữa, tàn thuốc lá, dao cạo râu, bàn chải đánh răng, hoặc bao cao sau vừa sử dụng…

 

Một số vật phẩm đặc biệt có thể dùng xét nghiệm ADN
Một số vật phẩm đặc biệt có thể dùng xét nghiệm ADN
  • Lưu ý phương pháp này có thể sẽ không cho kết quả vì không chắc chắn trong mẫu bệnh phẩm được cung cấp có chứa vật chất mang thông tin di truyền.

Quy trình thực hiện xét nghiệm ADN chuẩn

  • Kết quả xét nghiệm ADN huyết thống có tính chất rất quan trọng trong tất cả các trường hợp vì thế việc tiến hành xét nghiệm cần được thực hiện theo quy trình chính xác gồm các bước sau:

Bước 1:Người muốn xét nghiệm ADN trao đổi với bác sĩ chuyên môn hoặc nhân viên tư vấn tại các trung tâm xét nghiệm uy tín chất lượng để được tư vấn về việc lấy mẫu bệnh phẩm thích hợp tùy vào thể trạng và độ tuổi của người xét nghiệm.

                      

Phòng xét nghiệm ADN đảm bảo yêu cầu
Phòng xét nghiệm ADN đảm bảo yêu cầu

Bước 2: Thu thập mẫu bệnh phẩm xét nghiệm dưới sự thực hiện của người cung cấp mẫu bệnh phẩm xét nghiệm hoặc nhân viên y tế tại nhà hoặc trung tâm y tế/ trung tâm xét nghiệm uy tín chất lượng tùy thuộc vào phương pháp xét nghiệm ADN bằng mẫu bệnh phẩm mà bạn chọn.

Bước 3: Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm được đưa về trung tâm xét nghiệm đến phòng tách chiết ADN. Sau đó kỹ thuật viên xét nghiệm sẽ sử dụng phản ứng PCR khuếch đại đoạn ADN lớn lên từ đoạn ADN nhỏ ban đầu.

Bước 4: Đoạn gen đã được khuếch đại sẽ được đưa vào hệ thống điện di mao để phân tích ADN và giải trình tự động.

Bước 5: Sau khoảng thời gian từ vài giờ đến vài ngày tùy vào yêu cầu của người xét nghiệm kết quả sẽ được gửi về người xét nghiệm. 

                   

Trung tâm xét nghiệm Adn chất lượng
Trung tâm xét nghiệm Adn chất lượng

Mong rằng với nội dung trong bài viết trên đã phần nào cung cấp những thông tin và giải đáp được các thắc mắc của các bạn về vấn đề xét nghiệm ADN huyết thống. Nếu khi có nhu cầu và thắc mắc về các vấn đề liên quan đến xét nghiệm ADN các bạn có thể liên hệ số hotline 0899659999