HÚT THUỐC LÁ KHI MANG THAI ẢNH HƯỞNG ĐẾN GEN CỦA TRẺ

Thuốc lá mang lại tác hại về lâu dài cho cả người hút thuốc và người hít khói thuốc thụ động. Đặc biệt, nếu người hút thuốc là bà mẹ mang thai hoặc đang cho con bú, sự tàn phá của thuốc lá còn lớn hơn nhiều. Dưới đây là nhữn tổn hại thuốc lá có thể gây ra cho thai nhi và trẻ nhỏ khi người mẹ đang mang thai hút thuốc. Và biện pháp bỏ thuốc lá hữu hiệu.g

Thuốc lá là một trong những loại chất kích thích tồn tại khá phổ biến trong xã hội hiện nay. Tuy nhiên, với thành phần gồm 7.000 chất hóa học độc hại ẩn chứa bên trong mỗi điếu thuốc. Hàng ngày nó đã và đang âm thầm tấn công vào cơ thể người. Thậm chí nó còn cướp đi sinh mạng của rất nhiều người trên thế giới mỗi năm.

1.Thuốc lá là gì mà hút khi mang thai rất gây hại?

Trong một điếu thuốc lá thông thường có chứa hơn 7000 loại hóa chất khác nhau. Điển hình là nicotine, carbon monoxide, acetone, arsenic, methane, polonium…

                                          Các thành phần có trong thuốc lá đặc biệt độc hại

Ngày nay còn có thêm thuốc lá điện tử hay còn gọi là “Vape”. Đó là những lựa chọn mới cho người có thói quen hút thuốc. Đã có nhiều trường hợp có thể giảm liều từ đó cai hẳn thuốc lá. Đó là nhờ họ chuyển sang sử dụng thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, loại thuốc lá “công nghệ cao” này cũng gây nghiện cho không ít người. Dù ban đầu không hút thuốc nhưng đã thử vì tính tò mò. Có nhiều người vẫn quan niệm rằng thuốc lá điện tử sẽ ít gây hại hơn thuộc lá. Tuy nhiên trên thực tế, dù thuốc lá điện tử có rất ít hoặc không có nicotine. Nhưng độ độc hại của nó không hề kém cạnh thuốc lá thông thường.

Ngoài ra:

Một loại thuốc lá cũng khá phổ biến hiện nay là thuốc lá không khói. Các sản phẩm thuốc lá không khói được sản xuất dưới nhiều hình thức khác nhau. Ví dụ như thuốc hít, thuốc ngậm, và các sản phẩm thuốc lá hòa tan… Tất cả các sản phẩm thuốc lá không khói đều chứa nicotine. Chúng cực kỳ gây nghiện. Việc bỏ dùng loại thuốc lá này cũng gian nan như việc cai thuốc lá thông thường.

Một tác nhân gây hại không kém gì như thuốc lá đó chính là khói thuốc. Khói thuốc lá cũng ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển của thai nhi. Khói thuốc lá (còn gọi là hút thuốc lá thụ động) là sự kết hợp của khói từ một điếu thuốc đang cháy và khói thở ra từ người hút. Nếu phụ nữ đang mang thai hít phải khói thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ mắc hội chứng đột tử trẻ sơ sinh (SIDS). Hội chứng SIDS còn được gọi là những cái chết trong nôi (crib death, cot death). Đó là cái chết xảy đến đột ngột mà không rõ nguyên nhân ở đứa trẻ chưa đầy một tuổi.

2. Vì sao nói hút thuốc lá khi mang thai gây ảnh hưởng đến gen?

Các khuyến cáo về tác hại của thuốc lá như gây ung thư phổi, bệnh tim mạch,… Thêm các vấn đề về răng miệng… đã không còn xa lạ với nhiều người. Trong một nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học lại đưa thêm cảnh báo về tác hoại kinh hoàng của thuốc lá. Nó có thể làm ảnh hưởng tới hoạt động và cấu trúc gen trong cơ thể.

Theo một nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học đã đo được các tổn thương di truyền nghiêm trọng ở các cơ quan khác nhau trong cơ thể do hút thuốc lá gây ra. Và nhận thấy ngoài việc gây đột biến 150 gen trong các tế bào phổi, thuốc lá còn gây đột biến 97 gen trong thanh quản. Nó còn gây đột biến 39 gen ở vòm miệng, 23 gen trong khoang miệng, 18 gen tại bàng quang, và 6 gen ở gan.

Hút thuốc lá gây đột biến gen

Tiến sĩ Ludmil Alexandrov, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết trước đây chúng ta chỉ tìm thấy các bằng chứng dịch tễ học liên kết giữa việc hút thuốc lá với ung thư. Còn bây giờ chúng ta nghiên cứu vấn đề này ở mức độ gen và ADN. Với nghiên cứu này, các nhà khoa học phát hiện những người hút 1 gói thuốc lá một ngày trung bình mỗi năm có thể gây ra 150 đột biến gen trong phổi. Và chính điều này đã giải thích lí do tại sao những người hút thuốc lá có nguy cơ phát triển ung thư phổi cao hơn so với những người không hút.

3. Tại sao nói mẹ bầu hút thuốc lá khi mang thai gây hại đến gen của con?

Lý do 1:

Nếu người mẹ hút thuốc trong quá trình mang thai, trẻ sẽ bị tiếp xúc với các hoá chất độc hại như hắc ín, nicotine, và monoxit cacbon. Nicotine làm mạch máu co lại. Nó dẫn đến lượng oxy và chất dinh dưỡng đến thai nhi giảm đi.Cuống rốn là sự sống của thai nhi. Máu sẽ theo đó cung cấp oxy và thức ăn nuôi sống bé. Monoxit cacbon(khí CO ) làm giảm lượng oxy. Dẫn đến việc khối lượng oxy mà thai nhi nhận được thông qua cuống rốn sẽ bị giảm.Thai nhi không thể cử động bình thường ít nhất một tiếng sau khi thai phụ hút thuốc.

Lý do 2:

Hút thuốc ảnh hưởng đến tình trạng nhau thai. Làm giảm lượng dinh dưỡng cung cấp cho thai nhi thông qua nhau thai. Chất gây nghiện nicotin trong thuốc lá cũng làm giảm lượng máu chảy qua cuống rốn. Do đó thai nhi rất khó nhận được oxy và dưỡng chất mà bé cần. Hút thuốc gây ảnh hưởng xấu đến phổi và não của thai nhi. Để chuẩn bị cho việc hít thở ở thế giới bên ngoài, thai nhi phải rèn luyện hoạt động cơ ngực. Nhưng nicotin sẽ làm suy giảm chuyển động hô hấp của bé.

Lý do 3:

Những chất độc hại trong khói thuốc sẽ đi qua phổi vào trong máu của thai phụ và tiếp xúc với thai nhi. Những chất độc này có nguồn gốc từ khói của những nhà máy sản xuất thuốc lá. Chất độc tích trữ trong cơ thể người mẹ và từ việc hít khói từ thuốc lá lậu không rõ nguồn gốc. (Được biết đến như “cây thuốc phiện”). Hút bất kì loại thuốc lá nào cũng gây ảnh hưởng xấu đến thai phụ và thai nhi. Dù là thai phụ trực tiếp hút thuốc hay hút thuốc thụ động.

Mẹ khi đang mang thai hút thuốc lá rất gây hại cho thai nhi

4. Tác hại của khói thuốc lá tới chính người mẹ mang thai:

Phụ nữ mang thai thường có sức đề kháng yếu hơn bình thường. Dù là vô tình hay cố ý tiếp xúc với khói thuốc lá đều gây ra những ảnh hưởng nghiệm trọng tới bà mẹ đang mang thai. Những tác hại từ thuốc lá có thể gây ra:

  • Thai ngoài tử cung (chất Nicotin trong thuốc lá có thể gây co thắt trong các ống dẫn trứng, những cơn co thắt này làm cản trở phôi thai đi qua để vào tử cung. Kết quả là phôi thai làm tổ ngoài tử cung, nó sẽ nằm ở ống dẫn trứng hoặc trong ổ bụng).
  • Nếu người mẹ hít phải khói thuốc do người khác hút gần đó, rủi ro sinh con cân non tăng đến 20%
  • Gặp các vấn đề về tuyến giáp.
  • Vỡ ối sớm.

Ngăn ngừa ảnh hưởng bởi khói thuốc lá đối với bà mẹ mang thai là việc làm cần thiết. Điều đó bảo vệ sức khỏe của mẹ lẫn thai nhi. Bà bầu nên tránh đến những nơi đông người. Cũng như các thành viên trong gia đình cũng chủ động loại bỏ khói thuốc khi có phụ nữ mang thai.

5. Tác hại của khói thuốc lá( hút thuốc thụ động) trực tiếp đến thai nhi:

Khi phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc lá, những hóa chất trong khói thuốc sẽ đi qua phổi và hòa vào trong máu. Sau đó, những chất như nicotine, khí CO và một số hóa chất khác sẽ đi qua nhau thai. Chúng gây ảnh hưởng xấu đến thai nhi.

Một số nghiên cứu đã cho thấy, trẻ sơ sinh có mẹ thường xuyên hít khói thuốc lá khi đang mang thai thường bị nhẹ cân, nghĩa là cân nặng dưới 2,5 kg. Những trẻ nhẹ cân này không bị ảnh hưởng ngay và vẫn lớn lên bình thường. Tuy nhiên, trong tương lai, trẻ rất dễ mắc bệnh khác. Hoặc chúng sẽ gặp vấn đề về tinh thần. Thêm vào đó, người mẹ hít phải khói thuốc lá thường xuyên có nhiều khả năng bị sinh non. Tức là đứa bé được sinh ra với thai kì ngắn hơn 37 tuần tuổi.

Một vài bằng chứng cho thấy phụ nữ mang thai khi hít phải khói thuốc lá trước và sau sinh. Thì những đứa trẻ sinh ra có nguy cơ mắc những bệnh ung thư ngay từ khi còn nhỏ. Ví dụ như bệnh bạch cầu, ung thư hạch và ung thư não… Tuy nhiên vẫn cần tiến hành nhiều cuộc nghiên cứu để xác định vấn đề này.

6. Thuốc lá là tác nhân gây đến 6 loại bệnh sau cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

  • Giảm khả năng miễn dịch:

Khói thuốc lá làm suy yếu khả năng miễn dịch ở trẻ em và cả người lớn. Nó dẫn đến tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Những đứa trẻ hít phải khói thuốc thường gặp phải những biến chứng về phổi trong suốt và sau quá trình phẫu thuật bao gồm quá trình gây mê. Những đứa trẻ này cũng thường có nguy cơ cao mắc các bệnh viêm màng não. Có thể gây ra tử vong, bại não, điếc và tàn phế. Những người hút thuốc được xem như người mang mầm bệnh.

  • Bệnh về phổi và đường hô hấp:

Trong suốt hai năm đầu tiên của cuộc đời, trẻ có ba mẹ hút thuốc lá có tỉ lệ mắc các bệnh về phổi (như bệnh viêm phế quản, viêm tiểu phế quản và viêm phổi) cao hơn những trẻ không có ba mẹ hút thuốc lá. Đồng thời, những đứa trẻ này cũng có nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp gây khó thở. Những đứa trẻ ở độ tuổi này có tỉ lệ nhập viện vì hít phải khói thuốc lá cao hơn so với trẻ ở những độ tuổi khác.Những trẻ em ở độ tuổi đến trường có cha mẹ hút thuốc thường mắc phải những triệu chứng như ho, đờm, thở khò khè và khó thở.

  • Suy giảm chức năng phổi:

Khói thuốc lá còn làm giảm chức năng của phổi ở trẻ. Trung bình những đứa trẻ này không thể hít sâu và thở mạnh như những đứa trẻ không hít phải khói thuốc lá. Trẻ em ở mọi độ tuổi đều có khả năng bị ảnh hưởng bởi khói thuốc. Bao gồm cả trẻ vị thành niên. Một vài bằng chứng còn cho thấy chức năng phổi bị suy giảm. Nó có thể kéo dài đến khi bé trưởng thành và dẫn đến viêm phổi.

Con bạn sẽ bị mắc nhiều bệnh về hô hấp nếu hít phải khói thuốc

Ngoài ra hút thuốc lá khi mang thai có thể còn gây ra các bệnh:

  • Hen suyễn:

Hen suyễn là bệnh thường mắc phải của những trẻ có cha mẹ hút thuốc. Những đứa trẻ bị hen suyễn do hít phải khói thuốc lá có nguy cơ phát bệnh sớm hơn và thường xuyên hơn. Chúng phải sử dụng thuốc hen suyễn thường xuyên hơn trong một thời gian dài.

  • Bệnh tim mạch:

Khói thuốc lá có thể gây ra những bệnh về tim mạch ngay từ khi còn nhỏ đến khi trưởng thành. Những người hít phải khói thuốc cũng gánh chịu nguy cơ mắc bệnh tim cao như những người chủ động hút thuốc.

  • Viêm tai giữa:

Trẻ em có ba mẹ hút thuốc thường mắc phải triệu chứng viêm tai giữa. Viêm tai giữa là tình trạng nhiễm trùng tai và sưng đỏ thường thấy ở trẻ em. Khi bị viêm tai giữa, tai giữa của trẻ luôn chảy mủ kéo dài. Bệnh viêm tai giữa có nguy cơ làm giảm hoặc làm mất thính lực. Từ đó cản trở quá trình phát triển kĩ năng giao tiếp khác của trẻ.

Trẻ nhỏ đặc biệt rất dễ bị ảnh hưởng bởi khói thuốc lá. Trên đây là những tác hại của khói thuốc lá đến sức khỏe lâu dài của trẻ nhỏ.Có thể còn có những nguy hiểm tiềm ẩn trong khói thuốc lá khác ít gặp hơn. Tốt nhất bạn nên nuôi dạy trẻ trong một môi trường lành mạnh không khói thuốc lá vì sức khỏe và tương lai của trẻ.

7. Có trợ giúp nào nếu mẹ đang mang thai muốn bỏ hút thuốc lá?

Nếu bạn biết là mình có thai và đang hút thuốc, hãy nói với bác sĩ. Bác sĩ sẽ giúp bạn tìm các trợ giúp và chương trình bỏ thuốc lá nơi bạn ở. Có 2 phương pháp cơ bản sau bạn nên đồng thời cùng thực hiện để cai thuốc lá một cách khoa học và hiệu quả:

7.1. Sử dụng những sản phẩm thay thế nicotin để bỏ hút thuốc lá khi mang thai:

Hút thuốc khi mang thai và cho con bú rất nguy hiểm, các bà mẹ nên từ bỏ thuốc lá mà không cần sự hỗ trợ của thuốc. Tuy nhiên, nếu cần đến sự trợ giúp của thuốc, các thai phụ có thể sử dụng những sản phẩm thay thế nicotin (như dùng kẹo cao su nicotine hoặc miếng dán nicotine vì chúng chứa hàm luỏng nhỏ hơn giúp người nghiện giảm dần sự lệ thuộc vào thuốc lá …).

Mặc dù những sản phẩm này an toàn hơn việc hút thuốc nhưng chúng vẫn ít nhiều ảnh hưởng đến thai nhi. Vậy Bạn vẫn nên trao đổi về những lợi ích và tác hại của những sản phẩm này với dược sĩ hay bác sĩ trước khi dùng. Và nên nói với bác sĩ rằng bạn đang mang thai. Phụ nữ mang thai và đang cho con bú không được sử dụng Zyban (bupropion) và Champix (varenicline) để cai thuốc.

Nếu có bất kì thắc mắc liên quan đến vấn đề này, bạn nên nhờ đến sự tư vấn của bác sĩ. Bạn sẽ được giải đáp những thắc mắc và được khám chữa bệnh kịp thời.

7.2. Tạo thói quen sống lành mạnh giúp bỏ thuốc lá khi mang thai:

Bên cạnh dùng phương pháp hỗ trợ, bạn nên đồng thời thực hiện thêm những phương án dưới đây:

  • Tập thể dục,
  • Những bài tập nhẹ nhàng như bơi lội, đi bộ và yoga rất tốt cho bạn. Và chúng cũng không gây ảnh hưởng gì đến thai nhi. (Tuy nhiên hãy hỏi ý kiến bác sĩ về thời điểm bắt đầu tập);
  • Nếu vợ/chồng hay thành viên nào trong gia đình bạn hút thuốc, khuyến khích họ cai thuốc hay chỉ hút bên ngoài;
  • Khi thèm hút thuốc, hãy ngay lập tức tìm việc gì đó thay thế để làm;
  • Hãy tận hưởng những gì bạn đáng được hưởng bằng số tiền tiết kiệm được từ việc không mua thuốc để hút;
  • Khi cầm trong tay điếu thuốc bạn không nên bỏ cuộc. Đừng hút dù chỉ là một hơi!.

Nếu bạn lại thèm hút thuốc lá. Bạn hãy thử những bài tập sau để bình tĩnh và giữ cho mình tỉnh táo:

  • Cố gắng trì hoãn vài phút để cơn thèm hút thuốc qua đi;
  • Hít thở chậm và sâu;
  • Tìm việc để làm: gọi điện cho bạn bè, nghe nhạc… Hay tập những động tác thể dục để chuẩn bị cơ thể khi sinh;
  • Nghỉ ngơi và uống từng ngụm nước nhỏ một cách chậm rãi.

8. Biện pháp để kiểm tra thai nhi khi lỡ có nhiều ảnh hưởng từ thuốc lá khi mang thai:

Việc hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá thường xuyên làm mẹ bầu vô cùng lo lắng. Lo con sinh ra sẽ không được khỏe mạnh và mắc nhiều bệnh tật. Vì vậy các biện pháp xét nghiệm trước sinh để tầm soát bệnh tật là vô cùng cần thiết và nên làm. Cần kết hợp siêu âm và làm các xét nghiệm ở từng thời điểm quy định của thai kỳ mới có thể phát hiện được dị tật thai nhi sớm và chính xác.

Sau đây là một số biện pháp xét nghiệm thai nhi phổ biến hiện nay mà mẹ bầu cần biết:

  • Làm xét nghiệm Double test và Triple test:

Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh có rất nhiều. Nhưng an toàn và độ tin cậy cao. Phổ biến nhất hiện nay là Double test và Triple test qua cách lấy máu của mẹ bầu. Đây là bộ xét nghiệm giúp tầm soát nguy cơ bị hội chứng Down hay không. Kiểm tra nguy cơ dị tật ống thần kinh (cột sống đóng không kín) và thai không có não bộ.

Để thực hiện xét nghiệm Double test, Triple test chỉ cần lấy mẫu máu mẹ bầu. Xét nghiệm này rất đơn giản, không ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. 

Xét nghiệm Double test: thực hiện vào 11 tuần 2 ngày đến 13 tuần 6 ngày. 

Xét nghiệm Triple test: thực hiện vào tuần thứ 14 đến tuần 22, tốt nhất vào tuần thứ 16 đến 18 tuần.

  • Xét nghiệm máu:

Đây là xét nghiệm mọi bà bầu buộc phải thực hiện trước khi sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Xét nghiệm này để lấy các chỉ số là hemoglobin, hematacrit và số lượng tiểu cầu của thai phụ.

Hemoglobin là một loại protein trong máu cung cấp oxy cho các tế bào. Hematacrit là dung tích hồng cầu trong cơ thể. Nếu hemoglobin hoặc hematacrit thấp là dấu hiệu mẹ bầu đang thiếu máu, thiếu sắt, cản trở sự phát triển của thai nhi. Cơ thể phụ nữ mang thai cần lượng sắt tăng gấp đôi người bình thường để mang oxy vào hồng cầu.

  • Có nên xét nghiệm không xâm lấn NIPT nếu mẹ bầu hút thuốc khi mang thai?

Xét nghiệm NIPT là phương pháp xét nghiệm sàng lọc trước sinh tìm ra các rối loạn NST (thừa, thiếu, mất đoạn, chuyển đoạn). Nó gây nên các bệnh nghiêm trọng liên quan đến sự phát triển bình thường của thai. Và dù bạn có hút thuốc lá hay không thì chuyên gia di truyền vẫn khuyên bạn nên làm NIPT khi mang thai.

NIPT là viết tắt của Non-Invasive prenatal testing – Một kỹ thuật xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn. Kỹ thuật này cho phép phát hiện các bệnh lý di truyền. Và những dị tật nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Từ kết quả xét nghiệm NIPT, chuyên gia sẽ đánh giá về khả năng thai nhi có mắc các hội chứng bất thường. Các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng liên quan tới số lượng nhiễm sắc thể hay không?

Từ bài viết trên ta có thể thấy được: Hút thuốc lá, đặc biệt là phụ nữ đang mang thai là một thói quen gây hại. Nó ảnh hưởng đến sức khỏe của chính bản thân bạn và những người xung quanh. Đặc biệt là phụ nữ đang mang thai và trẻ nhỏ. Hãy bỏ thuốc lá ngay để bảo vệ sức khỏe của bạn và con yêu.

 

 

Tags: , ,